Op vakantie als HSP: de voorbereidingen

De vakantieperiode is aangebroken. Heerlijk! Een tijd waarin niks moet en waarin je lekker kan ontspannen, zou je denken….
Toch zorgt de vakantieperiode bij hoogsensitieve mensen vaak voor stress. De voorbereidingen, het reizen, keuzes maken, een nieuwe omgeving ontdekken, allemaal factoren die voor een HSP echte uitdagingen kunnen zijn. Sommige HSP kiezen er dan ook voor om thuis te blijven en af toe wat leuks te doen, helemaal prima natuurlijk!

Ik kan zelf enorm genieten van op vakantie gaan, ondanks de uitdagingen die dit met zich meebrengt. Ik laat me er niet door weerhouden, omdat ik weet dat ik het zo fijn vindt. Misschien herken je het wel? Je vindt het heerlijk om een nieuwe omgeving te ontdekken en om even weg te zijn uit je dagelijkse routine van thuis. Maar een andere omgeving en een ander ritme zorgt ook voor onrust, omdat je eigenlijk helemaal niet zo goed tegen veranderingen kan. Daar komt ook nog bij dat je meestal niet alleen reist, dus rekening moet houden met anderen –> niet-HSP die geen idee heeft waar jij je zo druk over maakt, of ook HSP die net zo van de leg is als jij. En met name wanneer die laatste je kind(eren) betreft, heb je er ook nog een zorgtaak bij. Dat vraagt om wat planning én selfcare.

Een aantal voorbeelden van wat ik vaak te horen krijg: ‘Wat maak jij je druk, dat is toch niet nodig?’ ‘Als we iets vergeten, dan kopen we dat toch gewoon.’ ‘Het hele huis hoeft niet schoon.’ ‘Laat die was toch liggen, dat kan ook als we weer terug zijn.’ Als HSP houd je er van om goed voorbereid te zijn. Je houdt niet van onverwachte dingen, want je bent snel van slag. Een opgeruimd huis zorgt ook voor een opgeruimd hoofd. Daarom houd je er van dat alles netjes is, ja – ook vóórdat je op vakantie gaat. Want dat geeft rust en ruimte. Het is eigenlijk allemaal heel logisch als je bedenkt waarom je dingen doet vanuit je HSP zijn 😉.

De voorbereidingen en het reizen naar de vakantiebestemming toe zorgen bij mij voor de meeste stress. Ik deel graag mijn tips met je zodat jij je stress ook kan beperken tot een minimum en een geslaagde vakantie hebt! Blijf tijdens je vakantie ook goed naar jezelf luisteren en voel wat voor jou belangrijk is. Communiceer dit vooral ook helder naar degene met wie je op reis bent.

Tips voor een goede voorbereiding:

  • Begin op tijd met inpakken.
  • Begin op tijd met wassen en houd kleding die je mee wilt alvast apart.
  • Ga niet in je eentje last minute het huis opruimen en schoonmaken à laat een huishoudelijke hulp komen voordat je vertrekt. Of nog beter; tijdens je vakantie, zodat je in een schoon huis terug komt.
  • Print alle reispapieren uit en bewaar ze bij elkaar in een mapje/tasje samen met andere belangrijke papieren.
  • Bedenk van tevoren wat je zou willen doen/zien op je vakantiebestemming en koop een mooie reisgids om alvast in de stemming te komen.
  • Bespreek van te voren met degene met wie je op reis gaat wat je graag zou willen doen en hoe jij je vakantie het liefste invult.
  • Is een vreemde taal een belemmering voor je? Download alvast een vertaal app of oefen alvast wat makkelijke en veelgebruikte woorden in de taal van je vakantie land.
  • Check of je vakantiebestemming/accommodatie een fijne plek voor je is. Denk aan rust & ruimte om goed te slapen, maar ook om je terug te kunnen trekken. Denk ook aan het klimaat: is het niet te warm of te koud voor je?
  • Check ook even wat de regels zijn met betrekking tot het Corona virus. Zijn er belemmeringen vanwege de Corona maatregelen? Heb je gedacht aan mondkapjes, desinfectie gel/spray?

Tips voor een goede reis:

  • Pak (in de week) voordat je op vakantie gaat wat extra me-time. Zorg ervoor dat je goed slaapt en dat je voldoende energie hebt om op reis te gaan.
  • Bespreek met degene met wie je reist dat je tegen het reizen op ziet. Overleg van te voren hoe vaak jullie gaan pauzeren en hoe lang. En plan een overnachting als jullie ver reizen (met de auto), zodat je tussendoor alvast weer kan opladen.
  • Neem oordopjes of een noise cancelling koptelefoon mee.
  • Drink voldoende water tijdens de reis en vergeet ook niet om goed én voedzaam te eten.
  • Neem een goed boek mee, een waarbij je een beetje kan wegdromen.
  • Denk ook aan fijne relax muziek of aan geleide meditaties om tot rust te komen. Dit kun je makkelijk downloaden op je telefoon.
  • Neem een notitieboekje en pennen mee, zodat je aantekeningen kunt maken van de reis, je inspiratie of emoties direct kwijt kan.
  • Neem een lekker warm en zacht dekentje mee van huis. Fijn om tijdens het reizen onder te kruipen als je moe bent, maar ook fijn om bij je te hebben als je bijvoorbeeld in een hotel overnacht.
           Fijne vakantie!

Emoties overnemen

Emoties overnemen van anderen. Dit is iets waar je je misschien niet zo bewust van bent, maar wat vaak gebeurt als je niet zo lekker in je vel zit of wanneer je moe bent. Ik geef je tips hoe je dit kunt voorkomen en hoe je dit in je voordeel kunt gebruiken.

Herken je dit? Je komt een ruimte binnen en meteen krijg je een zwaar gevoel. Of je voelt je helemaal goed, je bent vrolijk en dan ineens voel je je down. Of na een gesprek met een vriendin die haar frustraties uit over haar werk, voel jij je ineens ook gefrustreerd. Dit zijn allemaal voorbeelden van het overnemen van emoties.

Misschien herken je dit ook wel: Je kijkt een film en moet huilen, je bent geraakt door wat er zich in de film afspeelt. Of je wordt emotioneel omdat iemand iets ontzettend liefs voor je dit. Zo, maar wat voorbeelden. Dit zijn emoties van jezelf. En dat is ook goed, die mogen er ook zijn. Het wordt een ander verhaal wanneer je de emoties van een ander zodanig overneemt dat je er zelf last van ondervindt.

Dit is voor HSP een grote uitdaging omdat bij mensen die hoogsensitief zijn alle prikkels ongefilterd binnen komen, dus ook gevoelens en emoties van anderen. De emoties die je uit je omgeving opvangt kunnen daardoor voelen alsof ze van jou zijn. Je kunt daardoor niet goed onderscheiden wat van jou is en wat van de ander is. Er is een verschil tussen met iemand meeleven en de emotie overnemen.

Hoe weet je nou wanneer je de emotie van een ander hebt overgenomen? Dit is waarschijnlijk het geval als er geen aanwijsbare reden lijkt te zijn waardoor je humeur ineens is omgeslagen. Of wanneer je ineens overvallen wordt door een onprettig gevoel en er  niks meer van je goede humeur over is.

Om te voorkomen dat je de emoties van een ander overneemt is het belangrijk dat je je hiervan bewust wordt. Het begint allemaal met bewustzijn. Alleen als jij je bewust bent van wat er gebeurt kun je er iets aan veranderen. Het is daarom belangrijk dat jij goed weet hoe je je voelt, zodat je beter bestand bent tegen het humeur van anderen. Dit kun je doen door bijvoorbeeld voordat je een ruimte binnengaat even stil te staan bij wat je voelt en om vervolgens op te merken of er iets verandert wanneer  je de ruimte binnengaat. Merk je bijvoorbeeld iets op in je lichaam, verandert je ademhaling? Veranderen je gedachten? Merk ook op wat er gebeurt met je energielevel, check even of die nog op peil is of dat je je ineens moe voelt.

Dit vraagt natuurlijk wat oefening en een oefening die hier goed bij kan helpen is de drie minuten ademruimte, waarbij je even stilstaat bij je gedachten, gevoel en je lichaam. Wil je meer weten over deze oefening stuur mij dan even een berichtje dan leg ik het je uit.

Mocht je nou in een situatie komen waarbij je merkt dat je humeur verandert, maar je weet niet waar dit gevoel vandaan komt. Bijvoorbeeld wanneer je op een verjaardag bent met veel ander mensen of wanneer je bij een concert bent of een festival. Dan kun je twee dingen doen. En dat is de situatie opmerken en accepteren. En dat betekent dus ook accepteren dat je je even niet zo top voelt. Of uit de situatie stappen en dat betekent dus letterlijk afstand nemen. En dan kan het dus zijn dat je die verjaardag verlaat of dat je naar huis gaat in plaats van bij het concert of het festival te blijven.

In beide gevallen is het belangrijk dat je vervolgens even wat alleen en oplaadtijd pakt zodat je weer in je eigen energie terecht komt.

Als je een op een met iemand praat en je merkt dat je energie of je humeur verandert dan kun je dat natuurlijk gelijk checken bij diegene door kenbaar te maken wat je voelt en te vragen of er iets speelt. Daardoor houd je de emoties buiten jezelf en kun je super goed luisteren, adviseren en meeleven met diegene waarmee je praat. Zonder dat je daarbij jezelf kwijtraakt.

De effecten van cafeïne

Als HSP kun je gevoelig zijn voor de effecten van cafeïne. Toch zie je mij regelmatig een kopje koffie drinken. Daarnaast drink ik ook nog cola, thee en eet ik chocolade (allemaal producten die cafeïne bevatten).

Cafeïne zit in planten zoals de koffieboon en in thee (in de vorm van theïne). Beide hebben een vergelijkbare werking in het lichaam. Cafeïne als zuivere stof is een wit poeder met een bittere smaak. Cafeïne verbetert je concentratie en vermindert vermoeidheid, maar het kan bijvoorbeeld ook zorgen voor een opgejaagd gevoel, slaapproblemen, gevoelens van angst & hoofdpijn.

Zelf probeer ik het bij één en soms twee kopjes koffie per dag te houden. Tevens drink ik mijn koffie altijd met heel veel (haver)melk, dus écht koffie kun je het haast niet noemen. Door het toevoegen van melk aan mijn koffie wordt de opnamesnelheid vertraagd. Cafeïne wordt opgenomen via de maag en het duurt vaak zo’n 45 minuten voordat het volledig opgenomen is. Er bestaat een verschil in werking tussen mensen door fysieke en omgevingsfactoren zoals zwangerschap, overgewicht, anticonceptie, roken en lengte.

Dit betekent dat het voor sommigen lang kan duren voordat het effect van cafeïne afgenomen is. Houd hier rekening mee als je, net als ik, gevoelig bent voor cafeïne en daardoor misschien lastiger in slaap valt. Je kunt dan beter niet na 12 uur ’s middags nog iets met cafeïne nemen.

Er zitten ook nadelen aan het gebruik van cafeïne. Wie regelmatig te veel cafeïne binnenkrijgt, kan last krijgen van rusteloosheid, angstgevoelens, prikkelbaarheid, hoofdpijn, beven, duizeligheid, suizende oren, hartkloppingen en slaapproblemen. Wat te veel is, verschilt sterk per persoon, want niet iedereen is even gevoelig voor de werking van cafeïne.

Cafeïnevrije koffie, kruidenthee en cafeïnevrije cola zijn goede vervangers voor mensen die liever minder of geen cafeïne willen nemen. Een kopje cafeïnevrije koffie is niet helemaal cafeïnevrij. Het bevat nog 2 tot 4 milligram cafeïne. In koffievervangers, zoals Bambu, zit helemaal geen cafeïne.

Soms, wanneer ik hevige hoofdpijn of migraine heb, neem ik een extra kopje koffie. Dat lijkt tegenstrijdig, maar cafeïne kan de werking van medicatie versterken en voor mij werkt dat.

Zoiets als energy drink gebruik ik niet meer (dit bevat ontzettend veel cafeïne). Dat deed ik vroeger wel als ik na een lange werkdag nog even wilde knallen in de sportschool of wanneer ik enorm duf was vanwege m’n hooikoorts en dat wilde doorbreken. Daarvoor werkte het écht super. Alleen was die piek altijd maar van korte duur en volgde er al snel een enorme dip. Soms zelf zo er dat ik wel in slaap kon vallen.

Naast dat het absoluut niet gezond voor je is, krijg ik er ook hoofdpijn en buikpijn van, en dat is voor mij genoeg reden om het te laten staan.

Ben jij ook gevoelig voor de effecten van cafeïne? Wat doet het met je?

Wat is hoogsensitiviteit?

In 1996 bracht Elaine Aron haar boek Hoog sensitieve personen uit. Sindsdien zijn veel mensen zich gaan beseffen dat zij een sensitief zenuwstelsel hebben. Ongeveer 15 tot 20 procent van de bevolking heeft moeite met het filteren van prikkels en worden daardoor gemakkelijk overweldigd door geluid, mensenmassa’s en tijdsdruk.

Hoogsensitiviteit is een eigenschap die 1 op de 5 mensen bezit. Het houdt simpelweg in dat jouw brein en zenuwstelsel gevoeliger is voor prikkels. Je neemt subtiele informatie uit je omgeving waar en je verwerkt dit diepgaand. De manier waarop prikkels binnenkomen en worden verwerkt is bij HSP (Highly Sensitive Person) veel intenser dan bij niet-HSP. Omdat je als HSP dingen zo diepgaand verwerkt ben je sneller vermoeid. Die diepgaande verwerking kost namelijk heel veel energie.

Vaak heb je als HSP ook net even wat meer tijd nodig dan een ander om te reageren op een situatie. De meeste mensen die hoogsensitief zijn, ‘denken voordat ze doen’. Het kan zijn dat anderen je daardoor als geremd of verlegen zien of dat ze je toen je nog klein was bestempelden als ‘een verlegen kind.’

Er wordt vaak gedacht dat HSP overgevoelig, zwak, kwetsbaar, stil of zweverig zijn en dat ze niet veel aankunnen. Allemaal vooroordelen, en ze beschrijven niet de essentie van hoogsensitiviteit. HSP merken veel meer details op dan anderen, voelen stemmingen van anderen aan en hebben een rijkere belevingswereld dan gemiddeld.

Als je twijfelt over of je hoogsensitief bent kunt je hier mijn checklist bekijken.